Aktualności

Europol poinformował 22 maja 2026 r. o kolejnych wynikach operacyjnych Project A.S.S.E.T. (Asset Search & Seize Enforcement Taskforce) — wyspecjalizowanej grupy zadaniowej powołanej do identyfikowania, zamrażania i konfiskowania majątków pochodzących z działalności przestępczej. Ogłoszone dane potwierdzają, że skala wykrytych aktywów sięga wielu milionów euro.

Czym jest Project A.S.S.E.T.?

Project A.S.S.E.T. to inicjatywa koordynowana przez Europejskie Centrum ds. Przestępczości Finansowej i Gospodarczej (EFECC) w ramach Europolu. Projekt skupia agencje ścigania z państw członkowskich Unii Europejskiej i krajów trzecich, Interpol, Eurojust oraz partnerów z sektora prywatnego — w tym instytucje bankowe i giełdy kryptowalut. Misją grupy zadaniowej jest wypracowanie nowych metod identyfikacji, zamrażania i zajmowania mienia uzyskanego w wyniku przestępstwa przy użyciu wszelkich dostępnych środków prawnych.

Projekt powstał w styczniu 2025 r. i zakłada organizowanie cyklicznych tygodni operacyjnych w ciągu roku. Koordynowany jest przez EFECC, a uczestnictwo jest otwarte zarówno dla państw Unii Europejskiej, jak i krajów trzecich. Stałymi partnerami są Sieć Operacyjna (@ON), projekt partnerstwa publiczno-prywatnego w obszarze wywiadu finansowego (EFIPPP), Interpol oraz Eurojust.

Pierwsze wyniki i skala operacji

Podczas inauguracyjnego tygodnia operacyjnego, który odbył się od 13 do 17 stycznia 2025 r., do działań zostało oddelegowanych ponad 80 ekspertów finansowych z całego świata, w tym z sektora prywatnego. We wspólnych działaniach wzięły udział 43 agencje ścigania z 28 krajów oraz Interpol — co agencja określiła jako największą tego rodzaju operację w historii.

W toku działań specjaliści — jak podał Europol w oficjalnym komunikacie — „shared expertise in identifying persons… and planned joint actions to seize assets" („dzielili się wiedzą w zakresie identyfikacji osób i planowali wspólne działania w celu zajęcia aktywów"). W efekcie zidentyfikowano 53 nieruchomości, z których osiem wyceniono łącznie na 38,5 mln euro, a ponadto ponad 220 rachunków bankowych, w tym jedno konto z saldem 5,6 mln USD. Wykryto 15 spółek podejrzewanych o ułatwianie prania pieniędzy, ponad 20 jachtów i pojazdów luksusowych — cztery wycenione łącznie na ponad 600 000 euro — a także 83 adresy i portfele kryptowalutowe, zamrażając aktywa cyfrowe o wartości 200 000 euro. Następcze postępowania doprowadziły do zajęcia 27 mln euro wyłącznie w kryptowalutach.

Współpraca publiczno-prywatna jako filar skuteczności

Kluczowym elementem wyróżniającym Project A.S.S.E.T. na tle wcześniejszych inicjatyw jest systematyczne włączanie w działania operacyjne podmiotów z sektora prywatnego. Udział instytucji bankowych i giełd kryptowalut umożliwia sprawniejszą wymianę danych wywiadowczych i przyspiesza procedury zamrażania aktywów.

Burkhard Mühl, szef Europejskiego Centrum ds. Przestępczości Finansowej i Gospodarczej w Europolu, podsumował sens operacji słowami: „Bringing together over 80 top experts from law enforcement and the private sector, we worked as one to trace, freeze, and seize the profits of organised crime. Together, we're striking criminals where it hurts most – their wallets." („Łącząc ponad 80 czołowych ekspertów z organów ścigania i sektora prywatnego, działaliśmy jako jeden zespół, śledząc, zamrażając i zajmując zyski zorganizowanej przestępczości. Razem uderzamy przestępców tam, gdzie boli najbardziej — w portfel.")

Wyzwanie systemowe: odzyskiwanie mniej niż 2 proc.

Wyniki Project A.S.S.E.T. nabierają szczególnego znaczenia w kontekście szerszych danych dotyczących skali zjawiska. Z szacunków Europolu wynika, że mniej niż 2 proc. rocznych przychodów zorganizowanej przestępczości trafia do rąk organów ścigania. Pozostałe 98 proc. zasila kolejne działania przestępcze: handel narkotykami, oszustwa, przemyt ludzi i cyberprzestępczość. Jak wynika z analiz na poziomie unijnym, przychody generowane przez zorganizowaną przestępczość szacowane są na 139 mld euro rocznie i w coraz większym stopniu są prane za pośrednictwem równoległego, podziemnego systemu finansowego.

Z danych zebranych przez Europol z 24 państw członkowskich UE wynika, że wartość zajętych aktywów w Unii Europejskiej wynosiła średnio co najmniej 4,1 mld euro rocznie w latach 2020–2021 — niemal dwukrotnie więcej niż szacowane 2,4 mld euro w latach 2010–2014. Mimo wzrostowego trendu konfiskata mienia stanowi nadal marginalny odsetek rzeczywistych przychodów z przestępstw.

Kontekst prawny: nowe unijne narzędzia odzyskiwania mienia

Project A.S.S.E.T. wpisuje się w szerszą zmianę podejścia instytucji europejskich do kwestii konfiskaty mienia. Biura odzyskiwania aktywów w całej UE zyskują silniejsze uprawnienia do zamrażania mienia przestępczego, organy ścigania będą mogły wydawać natychmiastowe nakazy zajęcia mienia powiązanego z przestępstwami finansowymi, a na instytucje finansowe nałożono surowsze obowiązki w zakresie należytej staranności. Zmiany wynikają z nowych unijnych ram prawnych dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz dyrektywy o odzyskiwaniu i konfiskacie mienia.

Trwający projekt — kolejne tygodnie operacyjne

Project A.S.S.E.T. ma charakter stały, a nie jednorazowy. Zgodnie z założeniami Europolu operacja jest prowadzona w trybie cyklicznych tygodni operacyjnych, a wyniki ogłaszane sukcesywnie. Komunikat z 22 maja 2026 r. stanowi kolejną aktualizację potwierdzającą utrzymującą się dynamikę wykrywania mienia przestępczego o wartości sięgającej wielu milionów euro.

Skuteczna konfiskata mienia jest dziś postrzegana jako jeden z najskuteczniejszych instrumentów długofalowego ograniczania potencjału operacyjnego zorganizowanej przestępczości. Zabierając przestępcom majątek, organy ścigania nie tylko pozbawiają ich środków do dalszej działalności, lecz także wysyłają czytelny sygnał: pieniędzy z przestępstwa nie da się w nieskończoność ukryć.